13 tháng 7 2020 BBC

Đương kim Tổng thống Andrzej Duda thắng sít sao trước đối thủ Rafal Trzaskowski

Đương kim tổng thống Ba Lan Andrzej Duda theo quan điểm bảo thủ đã thắng điểm không nhiều trước đối thủ thuộc phái cởi mở hơn, Rafal Trzaskowski.

Ủy ban Bầu cử Quốc gia Ba Lan nói ông Duda, 48 tuổi, được 51,2% phiếu, với số cử tri đi bầu đạt con số khá cao: 68,2%, ở quốc gia 38 triệu dân.

 

Đối thủ của ông, Rafal Trzaskowski, cũng 48 tuổi, thuộc đảng Cương lĩnh Công dân (PO), đại diện cho xu hướng tự do hơn ở đô thị Ba Lan.

Cùng thế hệ nhưng hai cách nhìn

Cả hai ứng viên trong cuộc bầu cử tổng thống vòng hai ở Ba Lan đều bằng tuổi nhau, sinh trưởng ở hai thành phố lớn của Ba Lan và thuộc thế hệ trưởng thành sau chuyển đổi thể chế từ xã hội chủ nghĩa sang dân chủ năm 1989-90.

Tổng thống Duda sinh năm 1972 ở Krakow, cố đô Ba Lan, và xuất thân là luật sư.

Ông thắng cử làm tổng thống năm 2015 nhờ là gương mặt trẻ, ôn hòa hơn của đảng bảo thủ Pháp luật và Công lý (PiS) vốn bị mất phiếu trong các kỳ bỏ phiếu trước, theo phóng viên BBC News Adam Easton từ Warsaw.

GETTY IMAGES
Ông Trzaskowski hứa hẹn sẽ hàn gắn những rạn nứt với EU

Chính sách của PiS mà ông Duda ủng hộ là cấp thẳng tiền mặt, 500 zloty (125 USD một tháng) cho mỗi trẻ em trong gia đình cho tới năm 18 tuổi.

Tuy vậy, ông Duda khi lên cầm quyền bị cho là chịu ảnh hưởng mạnh của lãnh tụ đảng PiS, Jaroslaw Kaczynski, người thuộc thế hệ đấu tranh của Công đoàn Đoàn kết nhưng giữ quan điểm dân tộc chủ nghĩa Thiên Chúa giáo khá nặng nề.

Nhiều quyết định của chính quyền Ba Lan do đảng PiS nắm, và chính sách của họ tìm cách kiểm soát truyền thông, tòa án, gây ra bất đồng nghiêm trọng với EU.

Xung khắc này có thể gia tăng sau khi ông Duda tái đắc cử, theo phóng viên Adam Easton.

Ông Trzaskowski, sinh cùng năm với tổng thống Duda, nhưng ở Warsaw, nơi ông lớn lên, tham gia chính trị và hiện làm thị trưởng thủ đô Ba Lan.

GETTY IMAGES

Cử tri đeo khẩu trang khi đi bỏ phiếu trong thời đang có dịch bệnh Covid-19

Trước đó, ông làm bộ trưởng trong chính phủ Ba Lan nhiệm kỳ 2007-2015 và đại diện cho xu hướng thân thiện hơn với EU.

Đảng của ông, và bản thân ông Trzaskowski thường giành được nhiều phiếu hơn tại các đô thị lớn trong khi PiS và ông Duda mà nay chính thức là người phi đảng phái, thu hút nhiều lá phiếu vùng nông thôn và thành phố nhỏ.

Người gốc Việt bỏ phiếu và bình luận

Công dân Ba Lan gốc Việt tại Warsaw và một số thành phố lớn đi bầu cử tích cực và chia sẻ nhiều hình ảnh, thông tin trên Facebook.

Ngoài niềm tự hào là công dân Ba Lan có quyền tự do bầu cử, một số người còn chia sẻ lo ngại về tâm lý bảo thủ, thiên vị chủ nghĩa dân tộc Ba Lan ở nước này mà người gốc Việt cho rằng có thể tác động xấu đến cuộc sống tinh thần của các nhóm cư dân gốc ngoại kiều.

Nhà báo Mạc Việt Hồng viết trên Facebook cá nhân từ Warsaw:

“Mặc dù đang bệnh dịch nhưng kỳ bầu cử này giữ kỉ lục về số lượng cử tri tham gia bỏ phiếu, gần 70%. Tất nhiên là so với 100% của bắc Triều Tiên, hay với 99% của Việt Nam thì thua xa.

Lần trước mình đã bầu cho Duda, nhưng lần này bỏ phiếu cho ứng viên mới, tức thị trưởng thành phố Warszawa, ông Rafał Trzaskowski. Với thời gian tranh cử rất ngắn ngủi – vì ông này 'thế chỗ' một người khác cùng đảng rút lui – thành tích mà Rafał đạt được là đáng nể lắm rồi. Tiếc là ông đã không giành được số phiếu bầu cao hơn để làm tươi mới bầu không khí chính trị ở Ba Lan.

Thực ra mình bầu cho ứng viên mới, cũng không hẳn vì ghét gì tổng thống đương nhiệm mà muốn dùng lá phiếu để làm phân tán bớt quyền lực của đảng cầm quyền, theo kiểu đảng này nắm thủ tướng thì đảng kia giữ ghế tổng thống.

NGO HOANG MINH

Ông Ngô Hoàng Minh

Còn ông Ngô Hoàng Minh, làm nghề phiên dịch cho Bộ Tư pháp Ba Lan thì nói với BBC:

“Người dân Ba Lan cần những lời hứa cụ thể, như tiền trợ cấp, nên chỉ có xu hướng dân chủ và xây dựng quốc gia thoáng mở theo EU như ông Trzaskowski nêu ra thì không đủ để thắng cử.”

“Người dân Ba Lan ở nửa phía Đông đất nước chỉ nghe đài truyền hình quốc gia TVP, vẫn không ưa Tây Âu, vì nhiều người già về hưu vẫn không dùng internet, không theo kịp xu hướng thời đại, coi tổng thống đương nhiệm và chính phủ là của mình, cần ủng hộ, không cần thay đổi, vì sợ mất nước, như TVP tuyên truyền.”

Còn cây bút Thảo Nguyễn tại Warsaw thì kết luận rằng ai thắng hay thua cũng là bài học dân chủ của Ba Lan:

"Cuộc bầu cử tổng thống Balan ngày hôm qua không đơn thuần chỉ là bầu ra người đứng đầu quốc gia trong 5 năm tới mà đó là sự lựa chọn giữa khuynh hướng độc tài và nền dân chủ thực sự như ở các nước Tây Âu, Mỹ. Chưa bao giờ kể từ năm 1989, khi Ba Lan có sự chuyển đổi về thể chế chính trị, lại có một cuộc bầu cử mà gây xao động mạnh trong giới cử tri như lần này. Cuộc vận động bầu cử không chỉ trên truyền thông như TV, đài phát thanh và báo chí, mà rất sôi động trên mạng xã hội như Facebook.

Theo các số liệu thống kê thì đây là cuộc bầu cử mà nhiều cử tri trẻ tham gia nhất Các nhà bình luận chính trị coi đó là biểu hiện rất tốt cho nền dân chủ ở Balan. Vận mệnh của nền dân chủ nằm trong tay lứa tuổi trẻ hứa hẹn nhiều triển vọng.

Cuộc bầu cử sôi động cả trong cuộc sống hàng ngày của người dân Balan. Có những người xưa nay không quan tâm gì đến chính trị, nay đã cãi vã với những người không đồng quan điểm. Trong lần thu thập chữ ký ủng hộ ứng cử viên Rafal Trzaskowski suýt xảy ra xô xát giữa những "con chiên" của các phe đối lập.

Lần đầu tiên tôi thấy sự quan tâm rất lớn của người Việt có quốc tịch Balan đến cuộc bầu cử ở Tổ quốc thứ hai. Nhiều cuộc tranh luận nảy lửa đã bùng nổ trên mạng giữa những người Việt ủng hộ phe đối lập. Tổng thống đương nhiệm Andrzej Duda thắng ứng cử viên của phe đối lập Rafal Trzaskowski với sự chênh lệch rất thấp, chứng tỏ đã có "làn sóng từ đáy hồ" đầy hy vọng cho nên dân chủ Balan tưởng chừng đang ngắc ngoải.

Nhiều người hôm nay tuy thất vọng khi Rafal Trzaskowski thua nhưng an ủi nhau: "không ai xây thành Krakow một lúc được"("Nie od razu Kraków zbudowano"). Nghĩa là từ từ rồi sẽ đến đích. Ông Duda thắng. Phải chấp nhận. Dân chủ là vậy."

Share this: