What's the difference between American & Canadian Thanksgiving?

(Video: Liane Bubs)

 

 

==========

Lễ Tạ Ơn ở Canada

"Ăn quả nhớ người trồng cây".

Lễ Tạ Ơn (tiếng Anh: Thanksgiving) là một ngày lễ hàng năm được tổ chức chủ yếu tại Mỹ và Canada. Có ý nghĩa lúc đầu là mừng thu hoạch được mùa và tạ ơn Thiên Chúa đã cho sống no đủ và an lành. Ngày nay ngày lễ này được coi là một ngày để sum họp gia đình và bày tỏ lòng biết ơn đến những người thân yêu. Mặc dù cả hai nước đều ăn mừng ngày lễ này nhưng cũng có những sự khác nhau giữa lễ Tạ ơn của Mỹ và Canada .

Canada là một quốc gia tổ chức ngày lễ này sớm nhất so với các quốc gia khác trong cùng khu vực

Đi kèm với truyền thống này có thể gồm cả những lễ hội, nghi thức cầu nguyện, hoạt động múa hát, tiệc tặng quà và các nghi lễ khác tùy thuộc vào những người tổ chức Lễ Tạ ơn. Đặc biệt khi nói đến Lễ Tạ ơn của người châu Âu ở Canada, chúng ta có một vài câu chuyện thú vị để kể: Vào năm 1578, nhà thám hiểm người Anh – Martin Frobisher cùng thủy thủ đoàn của mình đã tổ chức buổi Lễ Tạ ơn và lễ Ban Thánh thể trên vịnh Frobisher (ngày nay là Nunavut), hoặc trên con tàu neo đậu gần đó. Trong buổi lễ, các nhà thám hiểm ăn tối cùng với thịt bò muối, bánh quy, đậu Hà Lan nấu mềm và tỏ lòng biết ơn của mình thông qua buổi lễ Ban Thánh thể. Bởi họ đã được an toàn sau khi vượt qua hòn đảo Newfoundland (Canada).

Nhà thám hiểm người Anh Martin Frobisher và phi hành đoàn của ông đã tổ chức Lễ Tạ ơn ở Canada năm 1578.  40 năm sau vào ngày 14/11/1606, cư dân của thành phố New France dưới thời nhà thám hiểm Samuel de Champlain đã tổ chức những buổi Lễ Tạ ơn giữa người Mi’kmaq địa phương và người Pháp.

Các loại thực phẩm gắn liền với Lễ Tạ ơn truyền thống như gà tây Bắc Mỹ, bí đỏ và bí ngô được những người trung thành với đế chế Hoa Kỳ giới thiệu đến công dân Halifax vào những năm 1750. Sau đó họ tiếp tục truyền bá các món ăn truyền thống này đến nhiều khu vực khác của quốc gia.

 


 

1.  Lễ Tạ ơn Canada luôn được tổ chức vào ngày thứ 2 thứ hai của tháng 10. Tuy nhiên người Canada có thể ăn tiệc trong bất cứ ngày nào trong ba ngày cuối tuần đó (thứ 7, chủ nhật, thứ 2) Việc này thường dẫn đến việc ăn một buổi tiệc với nhóm người này hôm này, rồi với nhóm khác hôm kia.

 

2. Ngày lễ này bắt đầu có từ năm 1578, sớm hơn cả lễ Tạ ơn của Mỹ.  Nó cũng có nguồn gốc hoàn toàn khác với ngày lễ Tạ ơn của Mỹ.

 

3. Sự tích của ngày này bắt nguồn từ chuyến đi tới Canada lần thứ 3 của nhà thám hiểm Martin Frobisher. Trên đường đi ông đã bị thất lạc một con tàu vì thế sau khi cập bến Nunavut, ông đã tổ chức một bữa tiệc lớn để ăn mừng hành trình an toàn của mình. 

 


 

4. Mùa thu hoạch ở Canada sớm hơn ở Mỹ, đó là vì sao ngày lễ Tạ ơn của Canada lại sớm hơn ở Mỹ 1 tháng.

 

5. Canada có bắt chước tục lệ của Mỹ một chút chẳng hạn như truyền thống ăn món gà tây vào ngày lễ này. Lễ Tạ ơn là một ngày quan trọng để gia đình sum họp với nhau, để những người đi xa có cơ hội quay về nhà thăm gia đình, cũng gần giống như ngày Tết ở Việt Nam vậy. Vào ngày đó, cả gia đình sẽ quây quần quanh bàn ăn và cùng ăn những món ăn truyền thống như gà tây nhồi nướng lò (stuffed turkey), bánh bí ngô (pumpkin pie) và uống rượu.

 


 

6. Ở Canada không có ngày “black Friday” (thứ sáu đen) giống ở Mỹ. Ở Mỹ, sau ngày lễ Tạ ơn sẽ tới ngày Black Friday. Đây là một trong những ngày mua sắm tấp nập nhất trong năm vì tất cả các cửa hàng sẽ đồng loạt giảm giá. Người dân thậm chí phải xếp hàng từ rất sớm trước các cửa hàng để chờ giờ mở cưa. Tuy nhiên ở Canada không có ngày này.

 

7. Bóng bầu dục (American football) thường là một phần quan trọng trong ngày Lễ Tạ ơn tại Mỹ cũng như tại Canada. Các đội chuyên nghiệp thường đấu nhau trong ngày này để khán giả có thể xem trên truyền hình. Thêm vào đó, nhiều đội banh trung học hay đại học cũng đấu nhau vào cuối tuần đó, thường với các đối thủ lâu năm.

 

Canada là một quốc gia tổ chức ngày lễ này sớm nhất so với các quốc gia khác trong cùng khu vực.

Đây luôn là một thời điểm được mong ngóng nhất năm trước khi lễ Giáng sinh đến gần. Ngày thứ 2 từ giữa tháng 10 là thời điểm mà hầu như người dân Canada đã hoàn tất những khâu chuẩn bị cần thiết để đón chào ngày lễ tạ ơn. Sự kiên lớn lao này là cơ hội tốt để các thành viên trong gia đình sum họp với nhau và cùng thưởng thức bữa cơm ấp áp bên gia đình.

Lễ Tạ ơn là dịp các thành viên sum họp bên bàn ăn 

Nhưng thực chất cũng như nhiều quốc gia khác Thanksgiving tại Canada cũng được tổ chức vào tháng 11, cụ thể hơn là ngày 6 tháng 11 kể từ khi chính phủ Canada bạn hành một đạo luật riêng cho nó. Nhưng sau đó, ngày lễ có dấu hiệu tổ chức không đồng đều tại các khu vực, nên chính phủ tối cao của Canada lại phải đưa ra một quyết định khác vào ngày 31/1/1967 với nguyên văn là “ Ngày lễ Thanksgiving hướng về những vị thần quyền năng ban phước cho mùa màng bội thu sẽ được diễn ra thứ 2 giữa tháng 10”. Kể từ đó ngày lễ tạ ơn của người dân Canada luôn đến sớm hơn so với các nước trong cùng khu vực.

Trong quá khứ mục đích tổ chức của lễ hội là bày tỏ sự biết ơn đối với các vị thần nông nghiệp đã giúp cho người dân có được năng suất cao trong trồng trọt, những ưu đãi của thiên nhiên đã giúp cho mùa màng tươi tốt. Để tạ ơn công lao to lớn của các vị thần, người dân đã tổ chức một bữa tiếc khá hoành tráng sau khi kết thúc vụ mùa để tất cả mọ người trong khu vực chung vui với nhau và thể hiện tấm lòng tôn kính, biết ơn của mình đến các đấng tối cao.

Gà Tây là món ăn chính được ưa chuộng nhất trong dịp lễ đặc biệt này

Dần dần ngày lễ không còn mang tính chất xã hội hóa, mà được thu gom vào khuôn khổ của từng hộ gia đình. Ngày nay Thanksgiving là một ngày lễ dành cho gia đình, là thời diểm tất cả mọi người gặp gỡ nhau và cùng dùng bữa

Món ăn phổ biến được ưa chuộng và nhiều người biết đến nhất trong lễ Tạ ơn chính là món gà tây và Canada cũng không phải ngoại lệ. Gà tây được phục vụ như món ăn chính và được đặt chính giữa trung tâm bàn ăn, ngoài ra những loại thịt khác như heo, vịt, ngỗng, chim rừng cũng có thể sử dụng trong lễ tạ ơn nếu gia đình không theo truyền thống.
 
Các món ăn nhẹ không thể thiếu trên mặt bàn ăn phục vụ trong ngày lễ như bắp, các loại đậu và salad, cùng các món tráng miệng như bánh táo, bánh bí đỏ, bánh hồ đào cũng sẽ khiến du khách thích mê khi được mời đến dự lễ tạ ơn của người bản xứ

Trong dịp này tất cả các hoạt động kinh doanh, học tập sẽ được tạm ngừng để tạo điều kiện cho mọi người có thể có khoảng thời gian thoải mái nhất đón dịp. Các hệ thống giao thông công cộng thì vẫn hoạt động nhưng ở tần suất thấp hơn bình thường.

Về cơ bản hoạt động trong ngày lễ tạ ơn của Canada và các quốc gia có cùng truyền thống là giống nhau, chỉ khác về thời gian tổ chức. 

Bữa ăn trong ngày Lễ Tạ Ơn bao giờ cũng có gà tây. 

Ngày lễ Tạ Ơn là một kỳ nghỉ hàng năm ở Mỹ kể từ năm 1863. Ngày lễ Tạ Ơn – Thanksgiving Day đầu tiên được cho là diễn ra vào năm 1623 để cảm ơn cơn mưa đã kết thúc đợt hạn hán. George Washington, vị tổng thống đầu tiên của Mỹ đã tuyên bố ngày lễ Tạ ơn trở thành một ngày lễ chính thức của Mỹ vào năm 1789. Ngày là một ngày truyền thống dành cho gia đình bạn bè sum họp bên nhau cho một bữa ăn đặc biệt. Bữa ăn đặc biệt này thường bao gồm gà tây, khoai tây, nước sốt việt quất, bánh bí ngô, rau xanh… Ngày Lễ Tạ Ơn là ngày lễ dành cho nhiều người để tạ ơn cho những gì họ có. Đây cũng có là thời gian dành cho những chuyến đi du lịch hay về thăm gia đình, bạn bè.

Lễ Tạ Ơn (Thanksgiving) là một lễ chính thức được diễn ra trên toàn quốc Hoa Kỳ, ngày lễ này được tổ chức vào ngày Thứ Năm (Thurday), tuần lễ thứ 4 trong tháng 11 hằng năm. Năm nay (2018) Lễ Tạ Ơn vào ngày Thứ Năm 22-11-2018. Những người làm việc cho nhà nước, thường được nghỉ 4 ngày cuối tuần cho ngày lễ này. Họ được nghỉ làm hay nghỉ học vào ngày thứ Năm và thứ Sáu của tuần Lễ Tạ Ơn. Lễ Tạ Ơn thường được tổ chức tại nhà, khác với ngày Lễ Độc lập Hoa Kỳ hay Giáng Sinh, những ngày lễ mà có nhiều tổ chức vui chơi công cộng.

Nguồn gốc ngày Lễ Tạ Ơn

Lễ Tạ Ơn đầu tiên tại Mỹ Châu đã được tổ chức vào Tháng 11 năm 1621 tại Plymouth, Massachusetts, nhằm tỏ lòng biết ơn nhóm dân da đỏ và đặc biệt là với một thổ dân có tên là Tisquanto, được gọi tắt là Squanto. Chuyện được kể rằng, những năm tháng đầu tiên đầy gian truân của một nhóm 102, gồm cả 35 người thuộc đạo Tin Lành Cải Cách ly khai (Puritanisn separatists) người Anh di cư gọi là Pilgrims Fathers. Trước đó, vì lý do tín ngưỡng bị đàn áp, họ rời quê hương Anh Quốc, khởi hành vào tháng 9 năm 1620 trên chiếc tàu Mayflower, một thuyền buồm trọng tải 180 tấn từ Plymouth. Đầu tiên, họ đến tạm cư tại Leyden, Hòa Lan (Netherland), nhưng cuộc sống ở đây làm họ thất vọng. Do đó, nhóm người này quyết định đi tìm một chân trời mới tại Tân Thế Giới vì họ muốn tạo dựng một thánh địa mới cho tín ngưỡng.

Trên chuyến đi sang Tân Thế Giới, họ đã trải qua bao gian lao, thử thách, gian truân và nguy khốn… Sau 65 ngày trên biển lạnh, vào ngày 21 tháng 11 năm 1620, tàu đến Cape Cod, sau cuộc hành trình dài 2750 hải lý (1 mile = 1,852 km). Cape Cod là một bờ biển chưa ai đặt chân tới (sau này là Massachusetts). Và sau khi tàu cập bến tại hải cảng Provincetown, thì Susanna White cũng cho ra đời một bé trai, đặt tên là Pelégrine (nghĩa là “người hành hương”). Tuy biết là đã đi sai đường, nhưng họ phải xuống tàu, và ký ngay ngày hôm đó một hiệp ước sống hòa hợp với dân bản xứ (Narranganset và Wampanoag). Đó là Mayflower Compact Act, trong đó ghi những gì phải làm khi định cư. Họ tới Plymouth Rock, Massachusetts, ngày 11 tháng 12 năm 1620. Có nhiều cuộc chạm trán nho nhỏ với thổ dân da đỏ, nhưng không quan trọng lắm. Họ phải đi tìm chỗ ở khá hơn bởi vì lúc đó là mùa đông đầu tiên của họ, một mùa đông đầu tiên vô cùng khắc nghiệt và quá lạnh lẽo.

Sau 6 tháng lên đất liền, thời tiết khắc khe và thiếu thốn. Ngay từ cuối thu, vì bệnh dịch và lạnh lẽo, họ đã mất đi 46 người trong số 102 người khởi hành trên tầu Mayflower. Trong số người chết có 14 người vợ (trong số 18 người cả thảy), 13 người chồng (trong số 24 người). Những người sống sót nhờ ăn thịt gà tây hoang và bắp do người dân da đỏ cung cấp.

Nhưng mùa gặt của năm 1621 lại là một mùa tốt đẹp. Những người còn sống sót quyết định làm tiệc ăn mừng có sự tham gia của 91 thổ dân da đỏ – những người đã giúp họ sống sót trong năm đầu vì đã cung cấp lương thực và dạy họ trồng bắp và săn thú rừng. Đoàn di dân tin rằng họ không thể tồn tại được nếu không có người da đỏ giúp đỡ. Buổi tiệc được tiến hành theo phong tục cổ truyền mừng mùa màng của Anh chứ không đơn thuần chỉ là “tạ ơn” và kéo dài suốt 3 ngày.

Trong thời kỳ diễn ra cuộc chiến tranh giành độc lập của Mỹ, Hội Đồng các Thuộc Địa đã định ra thêm một vài ngày Tạ Ơn trong năm (trừ năm 1777). 
George Washington với tư cách là chỉ huy lực lượng giải phóng đã tuyên bố ngày Tạ Ơn trong tháng 12/1777 là ngày lễ mừng chiến thắng lính Anh tại Saratoga. Hội Đồng Thuộc Địa công bố ngày lễ Tạ Ơn vào tháng 12 từ năm 1777 đến 1783 (trừ năm 1782).

Sau khi trở thành Tổng thống, George Washington đã tuyên bố ngày lễ Tạ Ơn toàn quốc năm 1789 và 1795 dù gặp phải vài sự phản đối. Tổng Thống John Adams tuyên bố ngày Tạ Ơn vào năm 1798 và 1799. Tổng Thống Madison cũng dành ra một ngày gọi là để Tạ Ơn vào cuối cuộc chiến năm 1812. Sau đó, nhờ bà Sarah Josepha Hale, chủ bút của một tờ báo cố gắng thuyết phục mọi người công nhận lễ Tạ Ơn bằng những bài viết của bà trên tờ Boston Ladies’ Magazine và Godey’s Lady’s Book kèm theo thư từ cho các thống đốc và các tổng thống. Cuối cùng vào năm 1863, Tổng Thống Lincoln tuyên bố ngày Thứ Năm cuối cùng của tháng 11 là ngày lễ Tạ Ơn và là ngày nghỉ hàng năm. Các đời tổng thống kế tiếp cũng làm theo tiền lệ này.

Năm 1939, Tổng thống Franklin Delano Roosevelt tuyên bố lễ Tạ Ơn sẽ diễn ra vào ngày thứ Năm của tuần lễ thứ 3 trong tháng 11, tạo điều kiện giúp giới kinh doanh thuận lợi trong việc bán hàng trước lễ Giáng Sinh. Song tuyên bố của ông Roosevelt không có hiệu lực vì bị nhiều bang phản đối. Đến năm 1941, Quốc Hội Mỹ đã đạt được sự đồng thuận và định ra ngày thứ Năm của tuần lễ thứ 4 trong tháng 11 sẽ là ngày Tạ Ơn trên toàn quốc. Ngày 26/11/1941, Tổng thống Roosevelt chính thức ký thông qua đạo luật này.

Bữa tối ăn mừng lễ Tạ Ơn

Để ăn mừng Lễ Tạ Ơn, mọi người thường dùng thịt gà tây (turkey) nướng và bí rợ (bí đỏ) vì các món này chính là những thức ăn mà người da đỏ đã mang tới cho những người di dân ăn trong cơn đói lạnh, để tưởng nhớ và biết ơn họ đã cứu sống. Vì đoàn người di dân này đã phải chịu đựng một mùa đông giá lạnh và phân nửa đã chết. Trong tình trạng khốn cùng đó, như một phép lạ, một thổ dân da đỏ biết tiếng Anh (Năm 1605, anh được một thuyền trưởng người Anh chở về Anh để học tiếng Anh, sau trở lại làm thông ngôn) đã dẫn một số thổ dân cùng mang bí rợ và thịt gà tây tới giúp, đồng thời chỉ cho họ cách trồng trọt, bắt cá và săn bắn. Vị cứu tinh đó tên là Tisquanto mà di dân gọi tắt là Squanto.

 

Lễ Tạ Ơn – Thanksgiving diễn ra vào ngày nào?

Lễ Tạ Ơn – Thanksgiving không có ngày cố định. Ngày này được tính bằng cách như sau. Ngày lễ Tạ Ơn của Mỹ sẽ diễn vào ngày thứ năm của tuần lễ thứ 4 của tháng 11. 

(Theo Đời sống)

Share this: