Peter Lynch sinh năm 1944 tại Newton, Massachusetts (Mỹ). Ông theo học chuyên ngành lịch sử, tâm lý học và triết học tại trường Đại Học Boston và tốt nghiệp năm 1965.

Ông bước chân vào thế giới đầu tư lần đầu tiên thông qua một công việc sau giờ học – đó là nhặt bóng tại sân golf có tên Brae Burn County Club tại Newton. Làm công việc này trong vài năm đã giúp Lynch tiếp xúc được với một số nhà lãnh đạo và nắm bắt được một vài mẹo nhỏ về cổ phiếu.

 

Năm 1963, khi đang là sinh viên năm 2, ông đã mua cổ phiếu lần đầu tiên, đó là của Flying Tiger Airlines, với giá 7 USD/cổ phiếu. Flying Tiger được biết đến là hãng hàng không vận chuyển hàng hóa đầu tiên ở Mỹ và là nhà điều hành máy bay quân sự chính trong suốt thời kỳ Chiến Tranh Lạnh. Tài năng tính toán thời gian của Lynch là vô cùng hoàn hảo. Cổ phiếu đã đóng vai trò quan trọng, mang lại lợi ích trên nhiều mặt do chiến tranh ở Việt Nam kéo dài. Chỉ qua một vài năm, Lynch đã tăng thêm 500% vốn đầu tư.

Công việc đầu tư

Ông đã từng nhặt bóng cho D. George Sullivan, sau này là chủ tịch Fidelity Investments, tập đoàn quản lý quỹ đầu tư tư nhân lớn thứ hai ở Mỹ. Sullivan đã đề xuất Lynch nên thử thực tập vào mùa hè tại Fidelity. Và vào năm 1965, Peter Lynch đã gia nhập vào Fidelity với tư cách là thực tập sinh nội trú.

Vận may bất ngờ của Lynch đó là Flying Tiger đã giúp ông chi trả học phí cho chương trình sau đại học tại Khoa Kinh Tế Wharton thuộc Đại Học Pennsylvania. Ông còn nhập ngũ hai năm với cấp bậc sĩ quan pháo binh.

Vào năm 1968, ông trở lại Fidelity và đảm nhiệm chức vụ nhà phân tích đầu tư chính thức, chịu trách nhiệm về các lĩnh vực may mặc, khai mỏ, kim loại và hóa chất. Năm 1974, bằng chính tài năng của mình, ông được bổ nhiệm chức vụ Giám đốc nghiên cứu. Ba năm sau, Peter Lynch trở thành người đứng đầu Quỹ Fidelity Magellan. Vào thời điểm đó, Fidelity Magellan là một quỹ đầu tư nhỏ và không có tiếng tăm với tổng tài sản chỉ 18 triệu USD.

 

Khi Lych nghỉ hưu vào năm 1990, ông đã làm tăng khối tài sản này lên con số không tưởng là 14 tỷ UDS – doanh số trung bình khoảng 29% mỗi năm, một kỳ tích chưa từng thấy trong ngành đầu tư tương hỗ.

 

Peter Lynch là một nhà đầu tư tài chính mạnh. Phong cách đầu tư của ông cũng rất đa dạng và thường được ví von với hình ảnh “tắc kè hoa” trong giới đầu tư. Lynch luôn thích nghi với mọi phong cách đầu tư tại mỗi thời điểm.

Lynch cũng là người rất tham công tiếc việc. Ông có thể nói chuyện với các nhà điều hành, các giám đốc đầu tư, các chuyên gia và nhà phân tích đầu ngành hàng giờ đồng hồ. Sau khi nghỉ hưu, Peter Lynch đã dành ra một khoảng thời gian để đào tạo các nhà đầu tư. Ông đã đúc kết công thức đầu tư thành những

 

Nguyên tắc vàng cơ bản sau:

1. Chỉ đầu tư vào những cổ phiếu bạn nắm rõ: Lynch nhấn mạnh rằng bạn chỉ có thể nhận ra cơ hội đầu tư xung quanh mình bằng cách tập trung vào những gì bạn biết rõ và quen thuộc.


2.Lợi nhuận, giá cả và mô hình kinh doanh tốt: Lynch thường dựa vào ba đặc tính này để đánh giá một công ty. Công ty phải có lợi nhuận, giá cổ phiếu phải thu hút và doanh nghiệp phải có lợi thế cạnh tranh cao.


3.Kiểm tra những con số then chốt: Lời khuyên của “ông trùm” này khi nhìn vào một doanh nghiệp:


Nếu một sản phẩm hay dịch vụ nào đó thu hút bạn, hãy chắc chắn rằng nó chiếm một tỷ lệ phần trăm nhất định trong tổng doanh số và đồng thời nó phải góp một phần đáng kể vào lợi nhuận của công ty.


4.Dành ưu ái cho những công ty có vị thế về tiền mặt.
 

5. Đứng đến gần những công ty có tỷ số nợ so với vốn cao.
Tránh xa những công ty phát triển chậm và những cố phiếu có tính chu kỳ.

 

6.Không nắm giữ tiền mặt: Bạn phải luôn trong tâm thế đầu tư, nếu không, rất có thể bạn sẽ bỏ lỡ những bước tiến của thị trường. Đừng sợ hãi trước những biến động của thị trường – hãy học cách bỏ qua những thăng trầm, đó là lời khuyên của doanh nhân hàng đầu này.


7.Quản lý tốt là điều rất quan trọng: Hãy mua cổ phiếu của những doanh nghiệp dưới bàn tay lãnh đạo của những nhà quản lý có năng lực và có định hướng đầu tư.


8.Đánh giá bên lề: Trước khi mua cổ phiếu của một công ty, bạn nên thử giải thích lý do khiến bạn chọn mua cổ phiếu đó. Bạn nên mô tả ngắn gọn lý do khiến bạn hứng thú với công ty đó, công ty phải làm gì để thành công và những chướng ngại cản trở con đường thành công đó.


9.Căn cứ vào quyết định mua bán cụ thể của bạn: Bạn có lời hay thua lỗ không hoàn toàn phụ thuộc vào nền kinh tế, vì vậy không nên quá để ý đến biến động của thị trường. Hãy mạnh dạn mua khi bạn bị lôi cuốn bởi những đánh giá bên lề và bán ra khi giá cổ phiếu vượt quá giá trị nội tại.


Các tác phẩm

Peter Lynch, người cộng sự của John Rothchild, đã viết ba quyển sách có ảnh hưởng lớn đến lĩnh vực đầu tư:

Learn to Earn” (Tạm dịch: Học cách kiếm tiền): Mục đích của cuốn sách này hướng tới những nhà đầu tư nghiệp dư đủ mọi lứa tuổi. Tác phẩm đề cập đến nền tảng cơ bản và nguyên tắc đầu tư – như cách chọn cổ phiếu và nhà môi giới hay phương pháp đọc báo cáo thường niên, vv.


One Up On Wall Street” (Tạm dịch: Trên đỉnh phố Wall): Tác phẩm nói về phương pháp sử dụng cái vốn có để thu lợi trong thị trường. Thông điệp chính mà Peter Lynch muôn gửi gắm ở đây là cơ hội đầu tư luôn có rất nhiều, kể cả đối với những người không chuyên. Đơn giản chỉ bằng cách quan sát sự phát triển của doanh nghiệp và chú ý những môi trường xung quanh – từ những sạp hàng đến nơi làm việc – bạn có thể khám phá những công ty có tiềm năng phát triển trước cả các nhà phân tích chuyên nghiệp. Việc này có thể tạo ra “tenbagger”, tức là các cổ phiếu được đánh giá cao gấp mười lần trở lên và biến danh mục đầu tư chứng khoán hạng trung thành một “minh tinh”.


Beating the Street” (Tạm dịch: Đánh bại phố Wall):  Peter Lynch đã chia sẻ kinh nghiệm quản lý thành công quỹ đầu tư Fidelity Magellan và cách lựa chọn hàng nghìn cổ phiếu trong nhiều năm, Lynch đã đúc kết thành  21 nguyên tắc hài hước mà ông gọi là "Những nguyên tắc của Peter". 


Tóm lại, không quá khi nói rằng Peter Lynch là một trong những bậc thầy vĩ đại về đầu tư trong thời đại của chúng ta. Phong cách đầu tư cũng như các tác phẩm của ông là những bài học vô giá đối với những nhà đầu tư mới khởi nghiệp.

Theo Doanh nghiệp

===Đọc thêm

Peter Lynch – Nhà Quản Lý Tiền (Lâm Minh Chánh, MBA)


Nhà đầu tư chúng tôi giới thiệu trên bài này là ông Peter Lynch, người được mệnh danh là nhà quản lý tiền số một trên thế giới. Ông đã phát triển quỹ quỹ Fidelity Magellan Fund từ 20 triệu đô la năm 1977 lên đến mức 14 tỷ đô la năm 1990. Trong 13 năm đó, ông không thua lỗ năm nào, và thắng chỉ số S&P 500 Index 11 năm trong số 13 năm.
Nhà đầu tư cá nhân:
Để thành công, nhà đầu tư cá nhân phải tự hỏi bản thân mình những câu hỏi sau:
– Mục tiêu đầu tư của bạn là gì? Nếu không có mục tiêu rõ ràng thì rất khó thành công.
– Bạn sẽ đầu tư trong khỏan thời gian ngắn hay dài. Hãy nghỉ đến thời gian dài
– Bạn sẽ phản ứng như thế nào nếu giá cổ phiếu mình đang đầu tư xuống đột ngột? Hãy bỏ qua những chu kỳ lên xuống giá bất thường.
– Bạn đã có căn nhà của mình chưa?. Hãy là chủ một căn nhà trước khi bỏ tiền vào đầu tư.

Để thành công trong đầu tư việc quan trọng nhất là nhà đầu tư phải nghiên cứu kỹ và phải có nhiều kiến thức. Theo ông nhà đầu tư cá nhân không phải lúc nào cũng thua nhà đầu tư tổ chức. Nhà đầu tư cá nhân có thể hành động nhanh, và có thể nghiên cứu thông qua những quan sát, trải nghiệm thực tế hàng ngày của mình với sản phẩm của các công ty niêm yết trong tư cách là người tiêu dùng đối với sản phẩm. Nhờ đó, nhà đầu tư cá nhân có thể mua những cổ phiếu khá tốt mà nhà đầu tư tổ chức không quan tâm.
 

Cách lấy thông tin :
Thứ nhất, nếu nhà đầu tư có công ty môi giới, thì phải xử dụng hết những dịch vụ mà nhà môi giới có trách nhiệm phải cung cấp. Luôn luôn hỏi nhà môi giới những số liệu trong quá khứ, tiềm năng phát triển, và số liệu nào để hỗ trợ cho sự sư tư vấn, đề xuất của nhà môi giới.
Cách thứ hai là gọi thẳng cho phòng quan hệ với nhà đầu tư của công ty (Investor Relations). Peter Lynch, mặc dù được hỏi mọi thứ, nhưng nhà đầu tư nên khôn ngoan trong câu hỏi của mình. Đừng bao giờ hỏi: tại sao giá cổ phiếu của công ty đi xuống, sẽ nhận câu trả lời “có trời mới biết”. Không hỏi “công ty sẽ lãi trong năm nay bao nhiêu” mà hỏi rằng “thị trường dự đoán mức lợi nhuận của công ty trong năm nay sẽ là bao nhiêu?”

Cách thứ ba là nghiên cứu báo cáo thường niên. Con số đầu tiên Peter khuyên nhà đầu tư nên xem xét là tiền mặt và những gì tương đương tiền mặt sau khi đã trừ đi nợ dài hạn. Lấy số tiền mặt trừ nợ này chia cho tổng số cổ phiếu. Thương số này sẽ là chặn cuối cùng của thị giá. Thị giá không thể nào thấp hơn mức này. Như vậy nếu có cổ phiếu nào thấp hơn số này là nhà đầu tư nên mua ngay lập tức.
Con số thứ hai nên xem xét là tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu. Cao quá thì sẽ ảnh hưởng đến tính sự lành mạnh và phát triển của công ty, nhưng thấp quá cũng không tốt. Công ty không tận dụng được hiệu quả đòn bẩy của nợ. Theo ông, tùy ngành, nhưng tỷ lệ nợ trên vốn nên ở chung quang mức 25%.

Hãy tìm cổ phiếu tốt từ 6 lọai công ty:
Quan trọng nhất trong đầu tư, theo ông, chúng ta phải tìm được được cổ phiếu của các công ty kinh doanh thành công, hay chính xác hơn là những cổ phiếu có giá trị. Khi đã chọn được những cổ phiếu đó, việc lên xuống thị giá của các cổ phiếu đó không còn quan trọng. Và ông rất giỏi khi tìm kiếm những Tenbagger – những cổ phiếu có khả năng tăng trưởng giá trị lên 10 lần (hay 1000%).
 

Peter Lynch chia các công ty có ra làm 6 lọai như sau:
Slow Grower: Đây là những công ty lớn, ổn định đã trải qua những gian đọan của chu kỳ phát triển. Các công ty này hiện tại chỉ tăng trưởng với tốc độ nhỉnh hơn một chút so với tốc độ tăng trưởng của cả nền kinh tế
Stalwarts: Những công ty đã ổn định này có năng động hơn các công ty Slow Grower một chút, nhưng vẫn lọai công ty tăng trưởng chậm.
Fast Growers: Đây là những công ty đang tăng trưởng mạnh mẽ, có khi đến 20-25%/năm.
Cyclicals: Đó là những công ty mà kết quả kinh doanh cũng như thị giá cổ phiếu lên và xuống theo chu kỳ
Asset Plays: Đây là những công ty có những tài sản với trị giá cao mà thị trường không nhận biết. Peter Lynch cho rằng không phải lúc nào Wall Street cũng hiệu quả.
Turnarounds: Đây là những công ty có khả năng xoay chuyển tình thế. Cứ mỗi khi đối diện với khó khăn, những công ty có đủ tài lực để thay đổi tình hình qua hướng sáng sủa hơn.
Peter Lynch ưu tiên chọn nhóm công ty Fast Growers, Asset Plays, Turnarounds vào danh mục đầu tư của mình. Tuy vậy ông cảnh báo rằng, sự phân lọai các công ty có tính cách tương đối theo thời gian. Do đó cứ vài tháng một lần, chúng ta phải thường xuyên kiểm tra và phân lọai lại.
Công ty càng đơn giản càng tốt:
Cũng gần giống với Warren Bufett, Peter Lynch chỉ thích đầu tư vào những công ty mà ông nắm rõ sự vận hành. Ông thích những công ty đơn giản và có ưu thế cạnh tranh cao: ưu thế là ưu thế về thương hiệu, hay những thế mạnh về sản xuất, chất lượng sản phẩm. Với ưu thế cạnh tranh cao, công ty sẽ tránh khỏi rủi ro khi thay đổi quản lý. Peter Lynch nói đùa rằng công ty tốt là công ty có ưu thế và đơn giản đến mức một người chỉ còn nửa trái óc (half a brain) cũng có thể lãnh đạo, quản lý được.
Điều quan trọng nhất để đầu tư vào một công ty là tài sản và khả năng tạo ra lợi nhuận của nó. Trước khi đầu tư vào bất kỳ vào cổ phiếu của công ty nào, Peter Lynch khuyên chúng ta hãy tự hỏi và tự đối thọai với bản thân mình trong hai phút: cái gì tạo ra giá trị cho công ty này, và công ty có thể thành công không?
Ngòai những nguyên tắc cơ bản như giá trị tài sản, doanh số bán hàng, tỷ số tiềm năng của lợi nhuận trên thị giá, khả năng thanh khoản, Peter Lynch còn quan sát một số dấu hiện khác để tìm ra những cổ phiếu tốt: người trong công ty có mua cổ phiếu đó không? Công ty có đang mua lại cổ phiếu của mình không?
Tránh đầu tư:
Peter Lynch khuyên chúng ta tránh đầu tư vào những cổ phiếu sau:
– Cổ phiếu được “đồn” sẽ là sao sáng. Đây sẽ là một Intel, Một Microsoft trong tương lai…những ngôi sáng như vậy rất hiếm. Và nếu ai cũng biết nó là sao sáng thì nó khó khả năng là sao sáng vì lúc đó giá đã đựoc đưa lên cao rồi.
– Công ty mua công ty khác để đa dạng hóa. Peter Lynch không tin là những phi vụ mua bán lớn sẽ tạo ra sức mạnh hợp quần, và thường thì các công ty không quản lý hiệu quả công ty nhiều chức năng đột ngột của mình. Ông khuyên nhà đầu tư đừng nên đưa tiền vào những phi vụ mua bán “dở hơi” như vậy.
– Những công ty trung gian – không phải là nhà sản xuất, dịch vụ hay trực tiếp phân phối sản phẩm – và phụ thuộc vào một vài khách hàng chính. Khi 1 hay 2 khách hàng không tiếp tục hợp tác thì tình hình kinh doanh của công ty sẽ trở nên rất tệ.
– Những công ty có tên quá đẹp, quá hấp dẫn thị trường. Peter Lynch khuyên chúng ta tìm kiếm những cổ phiếu có tên bình thường, thậm chí xấu, những cổ phiếu có giá trị mà không bị để ý.


(Lâm Minh Chánh, MBA)
Tài liệu tham khảo:
“One up on Wall Street. How to use what you alreay know to make money in the market – Vuợt qua mặt Wall Street, Làm thế nào để dùng những gì chúng ta đã biết và kiếm tiền trên thị trường chứng khóan”, tác giả Peter Lynch và John Rothchield, “Beating the Street- Chiến Thắng Thị Trường” tác giá Peter Lynch, và một số tài liệu khá

Share this: